Yerli Malı Tebliği’nde (SGM-2024/10) Yapılan Değişiklik: Otomotiv Sektörü İçin Yerli Katkı Oranı Hesaplaması 1 Temmuz 2026’ya Kadar Askıya Alındı (SGM-2026/3 Tebliği )
Türkiye’de yerli üretim teşviki, kamu ihaleleri, ÖTV muafiyetleri, KDV iadeleri, Ar-Ge teşvikleri ve çeşitli mali destek mekanizmaları, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayımlanan Yerli Malı Tebliği ile düzenlenmektedir. Tebliğ, nihai ürünün yerli katkı oranını hesaplayarak “Yerli Malı” belgesi verilmesini sağlar ve bu belge birçok mali avantajın kapısını açar.
7 Şubat 2026 Cuma günü, Resmî Gazete‘nin 33161 sayılı nüshasında yayımlanan Yerli Malı Tebliği (SGM-2024/10)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (SGM-2026/3), özellikle otomotiv sektörü için kritik bir geçici düzenleme getirmiştir. Bu değişiklik, 1 Temmuz 2026 tarihine kadar otomotiv sektöründe nihai ürünün yerli katkı oranı hesaplamasında tebliğin ilgili hükümlerinin uygulanmamasını sağlamaktadır.
Bu kapsamlı rehberde, tebliğin tam metnini, arka planını, nedenlerini, öncesi-sonrası karşılaştırmasını, etkilenen sektörleri, engelli ÖTV muafiyeti uygulamalarını, mali müşavirlerin dikkat etmesi gereken noktaları, olası riskleri ve 2026 sonrası beklentileri detaylı olarak ele alacağız.
1. Tebliğin Tam Metni ve Yayın Bilgileri
Resmî Gazete Tarihi: 7 Şubat 2026 Cuma Sayı: 33161 Tebliğ Adı: Yerli Malı Tebliği (SGM-2024/10)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (SGM-2026/3)
MADDE 1 – 25/1/2025 tarihli ve 32793 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yerli Malı Tebliği (SGM-2024/10)’ne aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Otomotiv sektörü için nihai ürünün yerli katkı oranı hesaplamasında 1/7/2026 tarihine kadar bu Tebliğ hükümleri uygulanmaz.”
MADDE 2 – Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 3 – Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.
Bu metin oldukça kısa olmasına rağmen etkisi büyüktür: Otomotiv sektörü (binek otomobil, hafif ticari araç, kamyon, otobüs vb. nihai ürünler) için yerli katkı oranı hesaplaması tamamen askıya alınmıştır. Bu, tebliğin diğer sektörlerdeki katı kurallarının otomotivde geçici olarak devre dışı kalması anlamına gelir.
2. Değişikliğin Arka Planı ve Ortaya Çıkan Sorunlar
Yerli Malı Tebliği (SGM-2024/10), 25 Ocak 2025’te yayımlanmış ve 1 Ocak 2026’dan itibaren tam uygulanmaya başlamıştı. Tebliğ, yerli katkı oranını şu şekilde hesaplıyordu:
- Yerli Katkı Oranı = (Yerli malzeme + işçilik + genel üretim giderleri + kar) / Toplam maliyet × 100
- Otomotivde genellikle %40 ve üzeri oran aranmaktaydı (model ve sınıfa göre değişebiliyordu).
- Hesaplama, Sanayi Sicil Belgesi, Yerli Malı Katkı Beyannamesi ve bağımsız denetim raporlarıyla destekleniyordu.
Ancak 2026 başından itibaren şu sorunlar hızla ortaya çıktı:
- Tedarik zinciri bağımlılığı: Birçok yerli otomobil ve ticari araç üreticisi/ithalatçısı, kritik parçalarda (motor, şanzıman, elektronik bileşenler) hâlâ ithalata bağımlıydı. Yerli katkı oranı %40’ı aşamıyordu.
- Engelli ÖTV muafiyeti engeli: 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu ve ilgili tebliğlere göre, engelli bireylerin ÖTV’siz araç alımında %40 yerli katkı şartı aranmaya başlanmıştı. Bu oran sağlanamayınca birçok popüler model (özellikle ithal menşeli veya düşük yerlilikli yerli modeller) muafiyet kapsamından çıkıyordu.
- Bayi ve ithalatçı şikayetleri: Araç teslimatları gecikiyor, stoklar birikiyor, müşteriler mağdur oluyordu.
- Sektör lobisi ve kamu baskısı: Otomotiv Sanayii Derneği (OSD), TOBB ve engelli dernekleri, bu şartın geçici olarak kaldırılması için yoğun girişimlerde bulundu.
SGM-2026/3 Tebliği, bu baskıların sonucu olarak 7 Şubat 2026‘da yayımlandı ve hemen yürürlüğe girdi. Geçici Madde 3 ile otomotiv sektörü için 1 Temmuz 2026’ya kadar (yaklaşık 5 aylık bir geçiş süresi) yerli katkı oranı hesaplaması askıya alındı.
3. Değişiklik Öncesi ve Sonrası Karşılaştırma Tablosu
| Kriter | Önceki Durum (1 Ocak 2026 – 6 Şubat 2026) | Yeni Durum (7 Şubat 2026 – 30 Haziran 2026) | 1 Temmuz 2026 Sonrası Beklenti |
|---|---|---|---|
| Otomotiv sektörü yerli katkı oranı hesaplaması | Zorunlu ve katı (%40+ kriter) | Tamamen askıya alındı (tebliğ hükümleri uygulanmıyor) | Eski katı kurallar yeniden devreye girer |
| Yerli Malı Belgesi alma kolaylığı | Yüksek denetim ve belge yükü | Hesaplama olmadığı için belge daha kolay alınır | Yeniden zorlaşır |
| Engelli ÖTV muafiyeti araç seçenekleri | Birçok modelde muafiyet engeli (düşük yerlilik) | Muafiyet şartı kalktı → Daha fazla model ve marka erişilebilir | %40 şartı geri döner |
| Kamu ihalelerinde yerli malı avantajı | Yerli katkı oranı düşükse avantaj kaybediliyordu | Otomotiv için avantaj otomatik geçerli olur | Katı oran yeniden aranır |
| Bayi/ithalatçı stok ve teslimat sorunu | Teslimat gecikmeleri, stok birikimi | Teslimat hızlanır, stok erir | Tekrar gecikme riski |
| Mali müşavir yükü | Yerli katkı beyannamesi, denetim raporu hazırlama zorunluluğu | Bu süreç geçici olarak kalkar | Yeniden belge hazırlama başlar |
4. Etkilenen Alanlar ve Pratik Uygulamalar
4.1. Engelli Bireylerin ÖTV Muafiyetli Araç Alımları
- En büyük kazanan grup: Engelli vatandaşlar ve aileleri.
- Uygulama: Araç bayileri, bu tebliğe atıfla ÖTV muafiyetli araç satışını yapabilir. Yerli katkı oranı aranmaz.
- Belge gerekliliği: Hâlâ engelli sağlık kurulu raporu, ÖTV muafiyet belgesi vb. standart belgeler istenir, ancak yerli katkı belgesi zorunlu değildir.
- Mali müşavir tavsiyesi: Müşterilerinize bayilerden yazılı teyit alınmasını ve faturada ÖTV muafiyetinin açıkça belirtilmesini sağlayın.
4.2. Kamu İhaleleri ve Kamu Alımları
- Kamu kurumları, otomotiv araç alımlarında %15 fiyat avantajı gibi yerli malı teşviklerinden faydalanabilir.
- Hesaplama askıya alındığı için yerli/ithal ayrımı geçici olarak kalkar → Yerli üreticiler avantajını kısmen kaybedebilir.
4.3. Otomotiv Bayileri ve İthalatçıların Durumu
- Stok eritme fırsatı doğdu.
- Müşteri memnuniyeti artar.
- Ancak 1 Temmuz sonrası için hazırlık yapılmalı (yerlilik oranını yükseltmek üzere tedarik zinciri değişikliği).
4.4. Mali Müşavir ve Muhasebe Büroları İçin Pratik Tavsiyeler
- Müşterilerinize Resmî Gazete linkini iletin: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/02/20260207-5.htm
- Engelli müşteriler için araç alım sürecinde bayilere bu tebliğin kopyasını göstermelerini tavsiye edin.
- Dönem sonu raporlamalarda ve vergi beyannamelerinde bu geçici muafiyeti not edin (özellikle ÖTV iadesi taleplerinde).
- 1 Temmuz 2026 öncesi müşterilerinizi uyarın: “Yerlilik oranı yeniden zorunlu olacak, bayinizle görüşün.”
- Yerli Malı Belgesi başvuru süreçlerini takip edin; 30 Haziran sonrası yeniden belge yükümlülüğü başlar.
5. 1 Temmuz 2026 Sonrası Beklentiler ve Riskler
- Tebliğin geçici maddesi sona erdiğinde SGM-2024/10‘un katı kuralları geri döner.
- Otomotiv sektörü bu sürede yerlilik oranını artırmazsa tekrar sorun yaşanabilir.
- Muhtemel yeni düzenleme: Yerli katkı oranı kademeli artırılabilir veya otomotiv için özel bir alt tebliğ gelebilir.
- Risk: 1 Temmuz sonrası ÖTV muafiyetli araçlarda yeniden kısıtlama → Engelli vatandaşların mağduriyeti tekrarlanabilir.
Sonuç
SGM-2026/3 Tebliği, otomotiv sektörüne ve özellikle engelli vatandaşlara nefes aldıran kısa süreli ama etkili bir düzenlemedir. Mali müşavirler olarak bu tür mevzuat değişikliklerini anlık takip etmek, müşterilere doğru yönlendirme yapmak ve olası riskleri önceden bildirmek mesleki sorumluluğumuzdur.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve yasal tavsiye niteliği taşımaz.
Kaynakça
- Yerli Malı Tebliği (SGM-2026/3) – Resmî Gazete (7 Şubat 2026, Sayı: 33161): resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/02/20260207-5.htm
- Yerli Malı Tebliği (SGM-2024/10) (Orijinal metin ve değişiklik öncesi): resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/01/20250125-8.htm
- Alomaliye – Güncel Yorum: alomaliye.com/2026/02/07/yerli-mali-tebligi-degisiklik-sgm-2026-3
- TÜRMOB Mevzuat Takip: turmob.org.tr/mevzuat/yerli-mali
- Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Yerli Malı Portalı: yerlimali.sanayi.gov.tr