muhasebe

1567 Sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun Kapsamında Alınacak Ücretlere İlişkin Yönetmelikte Ne Değişti?

1567 Sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun kapsamında uygulanmakta olan ücret düzenlemelerinde önemli değişiklikler yapılmıştır. 22 Kasım 2025 tarihli ve 33085 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme, özellikle yetkili müesseseler, rafineriler ve kıymetli madenler aracı kurumları açısından yeni yükümlülükler ve ücretlendirme esasları getirmektedir. Yönetmelikte yapılan değişiklikler ücret tarifelerinin kapsamını, başvuru süreçlerini, pay devri izinlerini ve geçiş hükümlerini önemli ölçüde yeniden düzenlemektedir.

Yönetmeliğin 3. Maddesinde Yapılan Değişiklikler

Yönetmeliğin 3. maddesinde yer alan bazı tanımlar güncellenmiştir. Buna göre;

  • “Yetkili müessese” tanımı, ticari amaçla döviz alım satımı yapan ve ilgili tebliğ kapsamında anonim şirket olarak kurulmuş işletmeleri ifade edecek şekilde yeniden düzenlenmiştir.
  • “Rafineri” tanımı, kıymetli maden rafinaj faaliyeti için Bakanlıktan izin alan anonim şirketleri kapsayacak şekilde netleştirilmiştir.
  • “Kanun” ibaresi ise açık bir şekilde 20/2/1930 tarihli ve 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun olarak belirlenmiştir.

Bu değişiklikler, terminolojinin güncellenmesi ve idari süreçlerde belirsizliklerin giderilmesi amacıyla yapılmıştır.

Ücretlendirme Sisteminde Köklü Değişiklikler

Yönetmeliğin 4. maddesinde yapılan değişiklikler, ücret hesaplamalarının dayanağını kökten değiştirmektedir. Daha önce Ek-1 tablosuna göre belirlenen ücretler artık doğrudan Kanuna ekli (1) sayılı Ücret Tarifesi üzerinden hesaplanacaktır. Bu değişiklik, ücretlendirme düzenini doğrudan kanuna bağlayarak daha şeffaf, öngörülebilir ve sistematik bir yapı oluşturmayı hedeflemektedir.

Adres değişikliği, grup dönüşüm izinleri, şube açılışı gibi süreçlerde uygulanacak ücretler artık faaliyet bölgeleri arasındaki fark kadar belirlenecektir. Ayrıca adres değişikliklerinde “eş, alt soyu, üst soyu veya kardeş” ibaresinin eklenmesi, aile içi pay devri ve izin süreçlerinde ücret alınmamasını sağlayan kapsamın genişletildiğini göstermektedir.

Rafinerilere İlişkin Ücret Düzenlemeleri

Yönetmeliğin 4/A maddesi tamamen yenilenmiştir. Buna göre:

  • Rafinerilerin faaliyet izinleri, Kanuna ekli (3) sayılı Ücret Tarifesine göre ücretlendirilecektir.
  • Altın, gümüş, platin ve paladyum için ayrı ayrı faaliyet izni başvurusu yapılacak ve her biri için ayrı ücret tahsil edilecektir.
  • Her üretim yeri için ayrı başvuru yapılması zorunlu kılınmış, dolayısıyla her üretim yeri için de ayrı ücret doğmuştur.
  • Rafinerilerin pay devri izinlerinde ücret, devralınacak pay oranına göre belirlenecektir; ancak aile içi pay devri ve mahkeme kararına dayalı devirlerde ücret alınmayacaktır.

Bu düzenlemeler rafineri faaliyetlerinin daha ayrıntılı bir ücretlendirme sistemine bağlandığını göstermektedir.

Kıymetli Madenler Aracı Kurumlarına İlişkin Düzenlemeler

Yönetmeliğin 4/B maddesi de tamamen değiştirilmiştir. Kıymetli madenler aracı kurumlarının faaliyet izinlerinde Kanuna ekli (2) sayılı Ücret Tarifesi geçerli olacak, pay devri izinlerinde ise devralınacak pay oranına göre ücret tahsil edilecektir. Aile içi devirler ve mahkeme kaynaklı devirlerde yine ücret alınmayacaktır.

Yürürlükten Kaldırılan Maddeler

Yönetmeliğin 5. ve 5/A maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır. Bu maddelerin kaldırılmasıyla, daha önce uygulanmakta olan bazı izin ve ücret sistemlerinin artık geçerliliğini yitirdiği anlaşılmaktadır.

Ücretlerin Tahsili ve Başvuru Tarihi Esası

Yönetmeliğin 6. maddesi tamamen yeniden düzenlenmiştir. Buna göre:

  • Tüm ücretler vergi dairelerine yatırılacaktır.
  • Ücretin ödendiğine dair belgeler, başvuru sırasında Bakanlığa sunulacaktır.
  • Ücretlerin tespitinde başvuru tarihi esas alınacaktır. Bu madde, hangi tarihte hangi ücret tarifesinin uygulanacağının net biçimde belirlenmesini sağlamaktadır.

Ücret tutarları her yıl Vergi Usul Kanunu’ndaki yeniden değerleme oranında artırılacak ve Bakanlık tarafından aralık ayı sonuna kadar duyurulacaktır.

Geçiş Hükümleri

Yönetmeliğe eklenen Geçici Madde 3, 24/7/2025 tarihinden önce yapılan ancak değerlendirmesi tamamlanmamış tüm başvurular için geçerli ücretlendirme esaslarını düzenlemektedir. Bu madde, hem rafineriler hem kıymetli maden aracı kurumları hem de pay devri izinlerini kapsamaktadır.

Geçiş hükümlerine göre:

  • Daha önce yapılmış rafineri faaliyet izni başvurularında, başvuru tarihinde yürürlükte olan 4/A maddesi geçerli olacaktır.
  • Rafineri kuruluş izni almış ancak faaliyet izni almamış şirketler için yine başvuru tarihindeki ilgili madde hükmü geçerli olacaktır.
  • Kıymetli maden aracı kurumu ve kuruluşu izinlerinde de aynı yöntem uygulanacaktır.
  • Aile içi pay devirlerinde veya mahkeme kaynaklı devirlerde ücret alınmayacağı hükmü geçiş döneminde de korunmuştur.

Bu düzenleme, yeni yönetmeliğin uygulama sürecinde ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkları önlemeye yöneliktir.

Sonuç Değerlendirmesi

Yapılan değişiklikler, ücretlendirme sisteminin kanuna daha sıkı şekilde bağlanması, başvuru süreçlerinin netleştirilmesi, rafineri ve kıymetli maden aracı kurumlarının faaliyet izinlerinin daha ayrıntılı şekilde düzenlenmesi bakımından önemli bir dönüşüm niteliğindedir. Ayrıca aile içi devirlerde ücret alınmaması gibi uygulamalar, işletmelerin yapısal değişikliklerinde maliyet yükünü hafifleten bir yaklaşım sunmaktadır. Yeni düzenlemeler aynı zamanda idari süreçlerde şeffaflık sağlamayı ve uygulamada birlik oluşturmayı hedeflemektedir.

Kaynakça

Benzer Yazılar

Scroll to Top