muhasebe

Mükellefler İçin 2025 Rehberi

Yerel ve Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi (ATV) uygulaması, 7524 sayılı Kanun ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’na eklenen Beşinci Kısım çerçevesinde 2025 yılı itibarıyla yürürlüğe girdi. Bu kapsamda, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan Yerel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Beyannamesi, mükelleflerin uygulamayı tanıyabilmesi amacıyla e-Beyan Test ortamında kullanıma açıldı. GİB’in 02.12.2025 tarihli duyurusuyla kamuoyuna bildirilen bu gelişme, çok uluslu işletme grupları ile onların Türkiye’deki bağlı işletmeleri açısından önemli bir hazırlık sürecini başlattı.


Yerel ve Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Nedir?

ATV sistemi, OECD/G20 Kapsayıcı Çerçeve BEPS Pillar Two kuralları doğrultusunda oluşturulmuş bir asgari kurumlar vergisi uygulamasıdır. Amaç:

  • Çok uluslu işletmelerin düşük vergileme yapılan ülkeler üzerinden vergi avantajı elde etmesinin önüne geçmek,
  • Ülkesel düzeyde asgari bir vergi gelirinin garanti altına alınmasını sağlamak,
  • Vergi adaletini ve küresel eşit vergileme ilkesini desteklemektir.

Türkiye, 7524 sayılı Kanun ile OECD standartlarına uyum sağlamış ve hem Yerel ATV hem Küresel ATV uygulamalarını iç hukukuna aktarmıştır.


Kimler Yerel ve Küresel ATV Kapsamında?

Duyuruda belirtildiği üzere ATV kapsamına giren işletmeler:

  • Nihai ana işletmesinin konsolide finansal tablolarındaki yıllık konsolide hasılatı,
  • Gelirin raporlandığı hesap döneminden önceki son dört hesap döneminin en az ikisinde,
  • 750 milyon Avro karşılığı Türk lirası eşiğini geçmiş olmalıdır.

Bu eşik, OECD tarafından belirlenen küresel CbCR (Ülke Bazlı Raporlama) sınırı ile uyumludur.

Hangi işletmeler Türkiye’de beyanname verecek?

  • Çok uluslu işletme gruplarına bağlı Türkiye’de yerleşik bağlı işletmeler,
  • Aynı kapsamdaki iş ortaklıkları,
  • ATV beyanı için yetkilendirilmiş Türkiye’de yerleşik grup üyesi işletmeler.

Bu işletmeler, grup tarafından Türkiye’de beyan yükümlülüğünü üstlenmek üzere yetkilendirilmektedir.


Yeni Beyanname: Yerel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Beyannamesi

Gelir İdaresi Başkanlığı, uygulamada ortaya çıkabilecek tereddütleri azaltmak ve beyan sürecinin doğru yönetilmesini sağlamak amacıyla ATV Beyannamesi’ni test ortamında açtı.

Amaç, mükelleflerin:

  • Hesaplama yapısını görmesi,
  • Veri giriş alanlarını test etmesi,
  • Beyanname düzenine alışması,
  • Beyan hazırlık sürecinde karşılaşabileceği teknik sorunları önceden tespit etmesidir.

Bu test modülü, gerçek beyan niteliği taşımamakla birlikte zorunlu bir hazırlık süreci olarak değerlendirilmektedir.


E-Beyan Test Ortamı: Kimler Kullanabilir?

Test modülünü kullanmak isteyen işletmelerin öncelikle aşağıdaki işlem adımlarını tamamlaması gerekmektedir:

1. “0063 – Yerel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi” Mükellefiyeti Açtırma

Yetkilendirilen grup üyesi işletme, kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine başvurarak kendi adına şu mükellefiyeti açtırmalıdır:

0063 – Yerel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi

Bu işlem, beyannameyi test ortamında görüntüleyebilmek için zorunludur.

2. Dijital Vergi Dairesi Girişi

Mükellefiyeti açtırdıktan sonra işletmeler:

  • Mevcut kullanıcı kodu,
  • Parola veya elektronik imza seçenekleriyle

Dijital Vergi Dairesi’ne giriş yapmalıdır.

3. “e-Beyan Test” Modülüne Erişim

Giriş sonrası:

  • “e-Beyan Test” modülüne erişilerek
  • Yerel ATV Beyannamesi görüntülenebilir,
  • Hesaplamalar test edilebilir.

Bu modül, gerçek e-Beyan sistemiyle aynı arayüzü ve işlem mantığını kullanır; böylece mükellefler, gerçek beyana geçmeden önce tüm süreci deneyimlemiş olur.


Neden Test Ortamı Açıldı? İşletmeler İçin Önemi

Yerel ATV’nin yeni bir kavram olması, çok sayıda hesaplama adımı ve teknik tablo gerektirmesi nedeniyle test modülünün açılması büyük önem taşımaktadır.

Test ortamının işletmelere sağlayacağı avantajlar:

  • Doğru beyanda bulunmak için teknik hazırlık
  • Veri tabanlarının ve konsolide raporlama sistemlerinin uyumlu olup olmadığını kontrol edebilme
  • Grup şirketleri arasında koordinasyonun sağlanması
  • İş ortaklıklarının mali müşavirleriyle ortak çalışma imkânı
  • Şirket içi kontrol mekanizmalarının test edilmesi
  • Uygulamada ortaya çıkabilecek teknik hataların önceden fark edilmesi

Yerel ATV uygulaması kapsamlı bir hesaplama sistemine sahip olduğundan, test modülünün erken kullanımı ileride yaşanabilecek gecikme ve hataları önleyecektir.


ATV Beyannamesinde Hangi Bilgiler İsteniyor?

Her ülke bazında minimum vergileme ilkesine göre tasarlanan ATV beyannamesi kapsamlı bir veri seti istemektedir. Test ortamı sayesinde işletmeler aşağıdaki ana verileri deneyimleyebilmektedir:

  • Grup içi finansal bilgiler
  • Gelir, gider ve ertelenmiş vergi hesaplamaları
  • Ekonomik faaliyet bazlı asgari vergi testi
  • Etkin vergi oranı hesaplamaları
  • İlave (top-up) vergi tutarları
  • Türkiye için hesaplanan “Top-Up Tax” türleri
  • Yerel Asgari Tamamlayıcı Vergi hesaplamaları

Bu veriler; finans, mali işler, uluslararası raporlama, yasal raporlama ve vergi departmanlarının koordineli çalışmasını gerektirmektedir.


Mükellefler İçin GİB İletişim Desteği

ATV beyan süreci karmaşık olup çok uluslu işletmeler için teknik soru doğurabilmektedir. Mükellefler:

[email protected]

adresine e-posta yoluyla soru ve önerilerini iletebilir.

GİB, OECD düzenlemelerine uyum açısından sürekli güncellemeler yayınladığından, mükelleflerin duyuruları takip etmesi önemlidir.


Türkiye Açısından Yerel ATV’nin Önemi

Yerel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi:

  • Türkiye’de faaliyet gösteren çok uluslu gruplardan asgari vergi geliri garanti eder,
  • Vergi kayıp ve kaçaklarının önlenmesine katkıda bulunur,
  • Uluslararası vergileme standartlarına uyum sağlar,
  • Türkiye’nin BEPS 2. Sütun düzenlemeleriyle uyumluluğunu güçlendirir,
  • Küresel vergi sisteminde rekabetçi ve öngörülebilir bir çerçeve sunar.

Bu nedenle uygulamanın doğru anlaşılması ve beyan süreçlerinin düzgün işlemesi ülke vergi gelirleri ve uluslararası vergisel itibar açısından önemlidir.


Sonuç: Test Ortamının Açılması Mükellefler İçin Büyük Avantaj

Yerel ATV Beyannamesi’nin “e-Beyan Test” ortamında kullanıma açılması, işletmelerin hem süreci öğrenmesi hem de sistemsel hazırlıklarını tamamlaması açısından kritik bir adımdır.

Mükelleflerin:

  • Mükellefiyet tesis işlemini yapmaları,
  • Dijital Vergi Dairesi’ne giriş sağlamaları,
  • Test modülünü aktif şekilde kullanmaları,
  • GİB’e teknik sorularını iletmeleri

2026 beyan dönemine problemsiz geçiş için önem taşımaktadır.


Kaynakça

  1. Gelir İdaresi Başkanlığı – 02.12.2025 Tarihli Duyuru:
    https://www.gib.gov.tr/
  2. 7524 Sayılı Kanun – Resmî Gazete:
    https://www.resmigazete.gov.tr/
  3. 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu – Güncel Mevzuat:
    https://mevzuat.gov.tr/
Scroll to Top