Sigorta Primi Nedir? SGK Sigorta Prim Oranları, Matrahı ve 2026 Güncel Uygulaması
Türkiye’de sigorta primi, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından toplanan ve sigortalıların emeklilik, sağlık, iş kazası, meslek hastalığı gibi sosyal güvencelerini sağlayan zorunlu primlerdir. Sigorta primleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile düzenlenir. Primler, sigortalının prime esas kazancından (matrahından) belirli oranlarda kesilir ve işveren ile sigortalı arasında paylaştırılır.
Sigorta primleri, 4/a (hizmet akdiyle çalışanlar – SSK), 4/b (Bağ-Kur), 4/c (memurlar – Emekli Sandığı) gibi sigortalılık statülerine göre farklılık gösterir. Primler, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları, genel sağlık sigortası, kısa vadeli sigorta kolları (iş kazası, meslek hastalığı, hastalık, analık) ve işsizlik sigortası olmak üzere kollara ayrılır.
2026 Yılı Sigorta Primi Oranları (Güncel)
2026 yılı itibarıyla prim oranlarında değişiklik yapılmıştır. Özellikle malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları priminde 1 puanlık artış uygulanmış olup, işveren payı %11’den %12’ye yükseltilmiştir. Bu değişiklik, 7566 sayılı Kanun ile getirilmiş ve 01.01.2026 tarihinden itibaren geçerlidir.
4/a (Hizmet Akdiyle Çalışanlar – SSK) Prim Oranları
| Sigorta Kolu | İşçi Payı (%) | İşveren Payı (%) | Toplam (%) | Notlar |
|---|---|---|---|---|
| Malullük, Yaşlılık ve Ölüm | 9 | 12 | 21 | 2026’dan itibaren +1 puan artış |
| Genel Sağlık Sigortası | 5 | 7,5 | 12,5 | – |
| Kısa Vadeli Sigorta Kolları | – | 2,25 | 2,25 | Sadece işveren öder |
| İşsizlik Sigortası | 1 | 2 | 3 | – |
| Toplam (Temel) | 15 | 23,75 | 38,75 | Teşviksiz oran |
| Toplam (İndirimli – İmalat Dışı) | 15 | 21,75 | 36,75 | 2 puan indirim (2026’dan itibaren) |
| Toplam (İndirimli – İmalat) | 15 | 18,75 | 33,75 | 5 puan indirim (2026 sonuna kadar) |
- Teşvikler: Özel sektör işverenlerine malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası işveren hissesinde indirim uygulanır. İmalat sektörü hariç 5 puandan 2 puana düşürülmüştür (2026’dan itibaren). İmalat sektörü için 5 puan indirim 31.12.2026’ya kadar devam eder.
4/b (Bağ-Kur) Prim Oranları
- Genel oran: %35,75 (malullük, yaşlılık ve ölüm + genel sağlık sigortası).
- 2026 asgari matrah üzerinden aylık prim: Günlük 1.101 TL × 30 × %35,75 ≈ 11.808,23 TL (alt sınır).
- Üst sınır: Günlük 9.909 TL × 30 × %35,75 ≈ 106.274,03 TL.
4/c (Memurlar) ve Diğer Statüler
- Memurlar için primler farklıdır; genellikle %16 civarındadır (işveren devlet olduğundan detaylı oranlar farklı hesaplanır).
- İsteğe bağlı sigorta: %33 (2026’dan itibaren artış).
- Genel Sağlık Sigortası (GSS) primleri: Bakmakla yükümlü olunanlar için %6 (asgari ücret üzerinden), yabancı öğrenciler için %12 gibi özel oranlar uygulanır.
Prime Esas Kazanç (Matrah) ve Sınırlar (2026)
Sigorta primleri, prime esas kazanç (PEK) üzerinden hesaplanır. PEK, brüt ücret, ikramiye, prim gibi unsurları kapsar (bazı istisnalar hariç).
- Asgari ücret (brüt): 33.030,00 TL (günlük 1.101,00 TL).
- Net asgari ücret: 28.075,50 TL.
- SGK prime esas kazanç alt sınırı (taban): 33.030,00 TL (aylık) / 1.101,00 TL (günlük).
- SGK prime esas kazanç üst sınırı (tavan): 297.270,00 TL (aylık) / 9.909,00 TL (günlük). (2026’dan itibaren asgari ücretin 9 katı olarak güncellenmiştir; önceki yıllarda 7,5 kat idi.)
Bu sınırlar, prim hesaplamasında esas alınır. Yüksek ücretlilerde tavan aşılırsa, tavan üzerinden prim kesilir.
Sigorta Primi Nasıl Hesaplanır? (Örnekler)
Örnek 1: Asgari ücretli çalışan (4/a – İmalat dışı sektör, 2 puan indirimli)
- Brüt ücret: 33.030,00 TL
- İşçi SGK primi (%14): 4.624,20 TL
- İşçi işsizlik primi (%1): 330,30 TL
- İşveren SGK primi (%19,75): 6.523,43 TL
- İşveren işsizlik primi (%2): 660,60 TL
- İşverene toplam maliyet: ≈ 40.214,03 TL (teşviksiz daha yüksek olur).
Örnek 2: Yüksek ücretli çalışan (aylık brüt 400.000 TL)
- PEK tavanı 297.270 TL olduğundan primler bu tutar üzerinden hesaplanır.
- İşçi payı (toplam %15): ≈ 44.590,50 TL
- İşveren payı (temel %23,75): ≈ 70.601,63 TL (indirimli daha düşük).
Güncel Değişiklikler ve Önemi (2026)
- Prim tavanı asgari ücretin 9 katına çıkarıldı → Yüksek maaşlı çalışanların prim yükü arttı.
- İşveren prim oranı artışı → Maliyetler yükseldi.
- Genç girişimci prim desteği kaldırıldı.
- GSS borçları aylık/aylıklardan kesintiyle tahsil edilecek.
Sigorta primleri, bordro hazırlama, beyanname verme ve SGK uyumunda kritik rol oynar. Mali müşavirler, e-bildirge ve aylık prim hizmet belgeleriyle bu işlemleri yönetir.
Kaynakça
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (güncel metin): mevzuat.gov.tr
- SGK 2026/2 sayılı Genelge – Prime Esas Kazanç Alt ve Üst Sınırları: sgk.gov.tr
- SGK İşveren Prim Oranları (2026): sgk.gov.tr
- Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı ve İşverene Maliyet: csgb.gov.tr
- TÜRMOB – 2026 Dönem Parametreleri: turmob.org.tr
- Gelir İdaresi Başkanlığı ve SGK Resmî Siteleri: gib.gov.tr, sgk.gov.tr