muhasebe

TİCARET BAKANLIĞINDAN KONSİNYE İHRACAT KOLAYLIĞI VE SÜREÇ NETLEŞTİRMESİ

Ankara, 8 Kasım 2025 – Ticaret Bakanlığı, küresel e-ticaretin ve hızlı kargo taşımacılığının artan hacmine uyum sağlamak amacıyla önemli bir mevzuat güncellemesi yaptı. 6 Kasım 2025 tarihli ve 33069 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Posta ve Hızlı Kargo Yoluyla Taşınan Eşyanın Gümrük İşlemlerine İlişkin Tebliğ (Seri No: 1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 4), özellikle konsinye ihracat süreçlerini basitleştirerek e-ihracat yapan işletmelere büyük kolaylıklar sunmaktadır.

Bu düzenleme, Türk ürünlerinin uluslararası pazarlara hızlı ve etkin bir şekilde ulaşmasını teşvik etmeyi, gümrük işlemlerinde şeffaflığı artırmayı ve basitleştirilmiş beyan sistemindeki uygulamalara açıklık getirmeyi amaçlamaktadır.

1. Konsinye İhracatta Hızlı Kargo İmkanı ve Süreç Netleşmesi

Tebliğe eklenen 17, 18, 19 ve 20. fıkralar, posta ve hızlı kargo yoluyla yapılan konsinye ihracatı yasal bir zemine oturtmakta ve süreç sınırlarını belirlemektedir. Bu, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) e-ihracat yoluyla yurt dışındaki depo ve satış noktalarına ürün göndermesini kolaylaştıracaktır.

Yeni Konsinye İhracat Usulleri:

  • Basitleştirilmiş Beyan: İhracat Yönetmeliği’nin 9. maddesi yedinci fıkrasında düzenlenen konsinye ihracat, belirlenen limitler dahilinde, Bakanlıkça (Gümrükler Genel Müdürlüğü) tayin edilen muafiyet kodu ve rejim kodu kullanılarak basitleştirilmiş gümrük beyannamesi ile beyan edilecektir. Beyana proforma fatura eklenmesi zorunludur.
  • Kesin Satış Süresi: Bu Tebliğ kapsamında gönderilen konsinye eşyanın, ihraç tarihinden itibaren bir yıl (12 ay) içinde kesin satışının yapılması zorunludur ve bu süre hiçbir koşulda uzatılamaz. Bu kısıtlayıcı hüküm, konsinye gönderimlerin ticari bir amaçla hızla sonuçlandırılmasını teşvik etmektedir.
  • Satılmama Durumu: Konsinye ihraç izin süresi içinde satılamayan eşyanın, gümrük mevzuatı çerçevesinde geri getirilmesi gerekmektedir. Satılamayan ürünlerin yasal yollarla geri getirilmesi durumunda, Tebliğin 13. maddesindeki geri gelen eşyaya ilişkin usuller uygulanacaktır.

Bu net düzenlemeler, e-ihracat yoluyla konsinye mal gönderen firmaların hukuki ve operasyonel belirsizliklerini ortadan kaldırmaktadır.

2. Taşımacılık Süreçlerinde Operasyonel Netleştirme

Tebliğ, taşıma türlerine göre gümrük işlemlerinin hangi müdürlüklerce yürütüleceğini kesinleştirerek lojistik süreçlere açıklık getirmektedir.

  • Havayolu: Hava yolu ile hızlı kargo taşımacılığına konu eşyanın gümrük işlemleri, standart olarak havalimanı gümrük müdürlüklerinden gerçekleştirilecektir.
  • Karayolu: Kara yolu ile hızlı kargo taşımacılığına konu eşyanın gümrük işlemlerini gerçekleştirmeye yetkili gümrük müdürlükleri ise Ticaret Bakanlığı (Gümrükler Genel Müdürlüğü) tarafından özel olarak belirlenecektir. Bu, karayolu ağının yoğunluğunu ve sınır kapılarının kapasitesini yönetmek için esneklik sağlamaktadır.

Ayrıca, posta yoluyla gelen eşyanın gümrük beyanında, uluslararası ticarette standartlaşmayı sağlamak amacıyla altılı tarife alt pozisyonu bilgisine yer verilmesi zorunluluğu getirilmiştir. Bu, beyan edilen eşyanın doğru sınıflandırılması için önemli bir teknik gerekliliktir.

3. Basitleştirilmiş Beyanlarda Yaptırım Uygulamasına Açıklık

Tebliğe eklenen 17. maddenin beşinci fıkrası, basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamında yapılan hatalı beyanlarda uygulanacak müeyyide (ceza) sistemine açıklık getirmektedir.

  • Ayrı Değerlendirme Prensibi: Müeyyide, basitleştirilmiş gümrük beyanı kapsamındaki her bir taşıma senedi bazında ayrı ayrı değerlendirilecektir.
  • Tek Ceza İstisnası: Ancak, beyanname içeriği birden fazla taşıma senedinde düzeltmeye konu olan veri alanının mahiyetinin aynı olması durumunda, Gümrük Kanunu’nun 241. maddesinin birinci fıkrası uyarınca uygulanan ceza, yalnızca basitleştirilmiş gümrük beyannamesi için bir kez uygulanacaktır. Bu hüküm, aynı hatanın farklı senetlerde tekrarlanmasından kaynaklanan orantısız ceza yığılmasını önlemeyi hedefleyen, adil bir yaklaşımdır.

Bu düzenlemeler, hızlı kargo operatörleri, e-ihracatçı firmalar ve gümrük müşavirleri için kritik bir uyum süreci başlatmıştır. Özellikle konsinye ihracat süre kısıtlamasına ve yeni beyan usullerine derhal uyum sağlanması gerekmektedir.

Kaynakça

Scroll to Top