YENİ YERLİ MALI TEBLİĞİ DEĞİŞİKLİKLERİ YÜRÜRLÜĞE GİRİYOR!

Ankara, 27 Ekim 2025 – Türkiye Cumhuriyeti Resmî Gazetesi’nin 33048 sayısında 15 Ekim 2025 Çarşamba günü yayımlanan Yerli Malı Tebliği (SGM-2024/10)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (SGM-2025/4) ile yerli üretimin desteklenmesi ve Yerli Katkı Oranı (YKO) hesaplama metotlarında köklü düzenlemeler hayata geçiriliyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın bu son adımı, yerli sanayiciler, tedarikçiler ve özellikle yazılım sektöründeki firmalar için yeni bir dönemi başlatıyor. Sektör paydaşlarının uygulama takvimine ve yeni kurallara azami dikkat göstermesi önem arz etmektedir.

Yazılım Ürünlerinde Yeni Dönem: Teknolojik Ürün Belgesi Zorunluluğu ve %100 Yerli Katkı Oranı

Yapılan en önemli değişikliklerden biri, yazılım ürünlerinin yerli malı olarak kabul edilme şartlarında kaydedildi. Tebliğin 2. Maddesi ile birlikte, yazılım ürünlerinin Yerli Malı Belgesi alabilmesi için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından verilen Teknolojik Ürün Belgesine sahip olunması zorunlu hale getirilmiştir.

Bu düzenleme ile birlikte, teknoloji ve inovasyon odaklı yazılım üretimine güçlü bir teşvik sağlanmıştır. Teknolojik Ürün Belgesine sahip olan yazılımlar için düzenlenecek Yerli Malı Belgesinde, Yerli Katkı Oranı (YKO) %100 olarak kabul edilecektir. Bu madde, 5 Kasım 2025 tarihinde yürürlüğe girecek olup, yerli teknoloji geliştiricileri için kamu ihalelerinde rekabet gücünü artıracak stratejik bir avantaj sunmaktadır.

Yerli Katkı Oranı Hesaplamalarında Şeffaflık ve Detaylı Girdiler

Tebliğ, Yerli Katkı Oranı hesaplamalarında yerli ve ithal girdilerin ayrımına yönelik yeni mekanizmalar getirerek mevcut sistemi daha adil ve şeffaf bir zemine taşımaktadır.

1. Yeni Raporlama Standardı: Yerli Katkı Oranı Raporu (YKO Raporu)

Tebliğe eklenen “Yerli Katkı Oranı Raporu” tanımı ile yeni bir denetim ve belgelendirme süreci başlatılmıştır. YKO %51’den az olan ürün ve girdiler için, üreticinin talebi doğrultusunda ilgili Oda veya Borsa tarafından bu rapor hazırlanacaktır.

2. İthal ve Yerli Girdi Hesaplamasına İlişkin Kritik Değişiklikler

Yerli katkı oranının tespitine ilişkin kritik düzenlemeler 8. maddede yoğunlaşmaktadır.

• Menşe Kontrolü ve YKO Raporu ile Belgelendirme: Yurt içinden temin edilen girdilerin ithal olup olmadığına dair menşe kontrolü esas alınacaktır. Girdi, sanayi sicil belgesine sahip bir işletme tarafından üretilmiş olmasına rağmen Yerli Malı Belgesi yoksa, artık ilgili Oda veya Borsa tarafından Yerli Katkı Oranı Raporu düzenlenecek ve raporda yer alan orana karşılık gelen tutar yerli girdi hesaplamasına dahil edilecektir.
• Küçük Tutarlı Girdilere Kolaylık: Fatura tutarı, nihai ürün maliyetinin %0,5’inin üzerinde olan ancak YKO hesaplanmamış girdiler için önemli bir kolaylık getirilmiştir. Bu girdiler, ilgili Sanayi Sicil Belgesine sahip bir işletme tarafından üretilmesi koşuluyla, Bakanlığın belirlediği oranda yerli girdi olarak hesaplamaya dahil edilebilecektir.
• Gider Kalemlerinin Kapsamı Genişliyor: Ürünle ilgili genel giderler tanımına; kira giderleri, amortisman giderleri, enerji/ulaştırma/su giderleri ve doğrudan/amortisman yoluyla kaydedilen Ar-Ge ve tasarım giderleri gibi kalemler açıkça eklenmiştir. Bu netleştirme, üreticilerin yerli maliyet tabanını daha doğru hesaplamasına olanak tanıyacaktır.

3. Hesaplamada Daima %100 Yerli Kabul Edilen Girdiler

Tebliğin 3. Maddesi ile Yerli Katkı Oranı hesaplamasına %100 yerli girdi olarak dahil edilecek kalemler netleştirilmiştir:

• Elektrik, su ve doğalgaz girdileri.
• Fikri ve sınai mülkiyet haklarının (patent, faydalı model, endüstriyel tasarım ve marka) ilk tescilinin Türkiye’de yerleşik bir firma adına yapılmış olması şartıyla, ürünün doğrudan üretimi ile ilgili giderler.
• Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği çerçevesinde lisans sahibi işletmelerce yurt içinde gerçekleştirilen geri dönüşüm faaliyeti sonucu elde edilen girdi niteliğindeki ürünler.

Uygulama Takvimi ve Geçiş Dönemi Düzenlemeleri

Yeni Tebliğ hükümleri, sektör paydaşlarının hazırlık yapabilmesi için iki aşamalı bir yürürlük takvimi ile uygulamaya konulacaktır:

1. 5 Kasım 2025 Tarihinde Yürürlüğe Girecek Hükümler: Yazılım ürünlerine ilişkin zorunluluklar, Yerli Katkı Oranı hesaplama metotlarındaki önemli değişiklikler ve teknik uzmanların yetkilendirilmesine dair geçici maddeler 5 Kasım 2025’te yürürlüğe girecektir.
2. 1 Ocak 2026 Tarihinde Yürürlüğe Girecek Diğer Hükümler: Tebliğin diğer esaslı hükümleri 1 Ocak 2026 tarihinde tam olarak yürürlüğe girecektir.

İhalelerde Esneklik Tanınması

Geçici Madde 2 ile 1 Ocak 2026 tarihi öncesinde yapılan kamu ihaleleri kapsamında gerçekleştirilecek Yerli Katkı Oranı hesaplamalarında, idarelere önceki Tebliğ hükümlerini uygulama konusunda takdir yetkisi tanınmıştır. Bu, devam eden projelerde mevzuat geçişinden kaynaklanabilecek olası aksaklıkları minimize etmeyi hedeflemektedir.

Yetkilendirilmiş Eksperler İçin Yeniden Yapılanma

Yerli Malı Belgesi verilmesi hususunda yetkilendirilmiş eksperlerin durumu da yeniden düzenlenmiştir. Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce TOBB tarafından yetkilendirilen eksperler, 5 Kasım 2025’ten itibaren verilecek eğitimi başarıyla tamamlamaları halinde, eğitim durumları, tecrübeleri ve uzmanlıkları dikkate alınarak NACE bölüm düzeyinde üç yıl süreyle teknik uzman olarak görevlendirilebileceklerdir.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, bu düzenlemeler ile yerli üretimin teşvikinde niteliği ön plana çıkarmayı, belgelendirme süreçlerinde şeffaflığı artırmayı ve yerli girdi hesaplamalarını uluslararası standartlara daha yakın bir zemine oturtmayı amaçlamaktadır. Sektör temsilcilerinin, ilgili Oda ve Borsaların ve kamu ihale makamlarının bu yeni kurallara ve takvime uyum sağlaması gerekmektedir.